Ίμια: Η διεκδίκηση των «γκρίζων ζωνών» και η κληρονομιά

Η 30ή επέτειος των Ιμίων ανασύρει μνήμες από την κρίση του 1996, όταν η Τουρκία αμφισβήτησε για πρώτη φορά την ελληνική κυριαρχία στο Αιγαίο, θέτοντας το ζήτημα των «γκρίζων ζωνών».

Το 1995, η Ελλάδα είχε εντάξει τις βραχονησίδες του Αιγαίου στο πρόγραμμα NATURA 2000 και σχεδίαζε τον εποικισμό τους. Το επεισόδιο με την προσάραξη του τουρκικού πλοίου στα Ίμια τον Δεκέμβριο του 1995 οδήγησε στην πρώτη επίσημη αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας από την Τουρκία.

Η κρίση κλιμακώθηκε με πρωτοβουλίες για την έπαρση σημαιών και στρατιωτική κινητοποίηση, για να αποκλιμακωθεί με την αμερικανική παρέμβαση και την συμφωνία για επιστροφή στο status quo ante: no ships, no troops, no flags.

Όμως, το status quo ante δεν αποκαταστάθηκε πλήρως. Τα Ίμια δεν φιλοξενούν πλέον τις δραστηριότητες που φιλοξενούσαν πριν, όπως η βόσκηση, ενώ η προσέγγιση ελληνικών αλιευτικών προκαλεί την αντίδραση του τουρκικού Λιμενικού. Ακόμη και η πρόσβαση ελληνικών αρχών είναι περιορισμένη.

Η θεωρία των «γκρίζων ζωνών» αποκαλύφθηκε από τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών Ε. Γκιονενσάι το 1996 και έκτοτε η Τουρκία αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία σε νησιά, νησίδες και βραχονησίδες του Αιγαίου.

Η Ελλάδα απορρίπτει τις τουρκικές αξιώσεις και πραγματοποιεί επισκέψεις σε νησίδες που η Τουρκία θεωρεί «γκρίζες ζώνες». Πρόσφατα, η Αθήνα συμπεριέλαβε την Κίναρο, τα Λέβιθα και τα Μαύρα στο Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίων Κυκλάδων.

Ωστόσο, τα Ίμια παραμένουν σε ένα ασαφές καθεστώς, δημιουργώντας ένα κακό προηγούμενο στο Αιγαίο.