Δημοσθένης Βουτυράς: «Οστεο-τοπία» - Ένα ταξίδι στον θάνατο

Το περιοδικό Παναθήναια δημοσίευσε το 1910 το διήγημα του Δημοσθένη Βουτυρά, «Οι αποσκευές των νεκρών». Ο συγγραφέας, επισκεπτόμενος ένα κοιμητήριο, βρέθηκε μπροστά σε σωρούς από κόκαλα, μια εικόνα που τον εντυπωσίασε.

Ο Βουτυράς περιγράφει τα οστά σαν ζάχαρη και πέτρα, αναδεικνύοντας την υλικότητα και την όψη τους. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα οστά αποκτούν μια δεύτερη ζωή, απαλλαγμένα από μνήμη και χαρίσματα.

Ο συγγραφέας δημιουργεί ένα οστεο-τοπίο, αναθεωρώντας την έννοια της ύλης. Αναφέρεται στον Κωστή Παπαγιώργη, ο οποίος υποστηρίζει ότι ο νεκρός παραμένει στη ζωή σαν ανάσα χωρίς σωθικά.

Κλείνοντας, ο Βουτυράς απευθύνεται στους νεκρούς, καλώντας τους να πάρουν τις αποσκευές τους. Η προτροπή του αυτή φέρνει στο μυαλό την ανάγκη εξεύρεσης και ταυτοποίησης των λειψάνων των αγνοουμένων του ’74.

Το 1997, η Μαρίνα Αμπράμοβιτς, με το περφόρμανς Balkan Baroque, θρηνεί ανάμεσα σε κόκαλα, ένα έργο που τιμήθηκε με τον Χρυσό Λέοντα στη Μπιενάλε Βενετίας.

Πηγές:

• Δημοσθένης Βουτυράς, Το καράβι του θανάτου και άλλες ιστορίες, επιμ. Βάσια Τσοκόπουλος, Τόπος, Αθήνα, 2025.
• Κωστής Παπαγιώργης, Ζώντες και τεθνεώτες, Καστανιώτης, Αθήνα, 1991.

Ελεύθερα, 22.03.2026